‘Φοβάμαι ότι ζούμε σε μια χώρα που βρίσκεται σε μια κρίσιμη κατάσταση κοινωνικά και υπάρχουν εντάσεις παντού. Ταραχές στους δρόμους, αστάθεια, μας κάνουν να φοβόμαστε αντιδράσεις. Κάθε αναφορά στην Παλαιστίνη, για παράδειγμα, ή το Ολοκαύτωμα, μπορεί να προκαλέσει έντονες διαμαρτυρίες που μπορεί να κάνουν κακό στην έκθεση και στον οργανισμό. Ξέρετε, υπάρχουν στενόμυαλοι άνθρωποι που ψάχνουν αφορμές για φασαρία. Για παράδειγμα, έχουμε μετανάστες από την Παλαιστίνη, και μπορεί να παρερμηνεύσουν το μήνημα και να μας φέρουν σε δύσκολη θέση. Όντας ένας κυβερνητικός οργανισμός, είμαστε κάτω από τον έλεγχο του υπουργείου εσωτερικών, έτσι πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί σε τέτοιες αποφάσεις.’

Αυτή λοιπόν είναι η απάντηση του Αλέξανδρου Ζαβού, πρόεδρου του Ινστιτούτου Μεταναστευτικής Πολιτικής (ΙΜΕΠΟ) στον καλλιτέχνη David Tartakover του οποίου η αφίσα που είχε υποβάλλει για την διεθνή έκθεση αφισών με θέμα τη μετανάστευση λογοκρίθηκε.

Η ιστορία έχει ως εξής: (αναφορά)

Ο David Tartakover (דוד טרטקובר) είναι ένας διάσημος και πολυβραβευμένος Ισραηλινός γραφίστας, πολιτικός ακτιβιστής και καλλιτέχνης, που με τον άψογο και ευφυή σχεδιασμό του, ασκεί δριμεία κριτική στις κυβερνήσεις του Ισραήλ των τελευταίων δεκαετιών.

Πριν λίγο καιρό, ο Tartakover δέχθηκε μια πρόταση να συμμετέχει στην διεθνή έκθεση αφισών με θέμα τη μετανάστευση που διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Μεταναστευτικής Πολιτικής (ΙΜΕΠΟ), υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών και πραγματοποιήθηκε στον πολυχώρο εκδηλώσεων μετρό Συντάγματος, από 19 έως 21 Ιουνίου. Μερικοί από τους σημαντικότερους γραφίστες του κόσμου δέχτηκαν το κάλεσμα του Δημήτρη Καραΐσκου και σχεδίασαν από μία αφίσα με θέμα τη μετανάστευση. Η έκθεση προβλήθηκε ελάχιστα. Σχεδόν καθόλου. Διέρκεσε μόνο τρεις (3) ημέρες και θα ήθελα πολύ να ξέρω ποιοι πρόλαβαν να την δουν. Εγώ δεν είμαι μέσα σ’αυτούς πάντους. Αλλά κάτι τέτοια στην Ελλάδα τα έχουμε συνηθίσει, ε; Ενώ έχουμε δει απείρου κάλλους (sic) μπούρδες να διαρκούν και πάνω από μήνα.

Ένας από τους θρυλικούς Αμερικανούς γραφίστες που συμμετείχαν στην έκθεση, ο James Victore, είχε δηλώσει κάποτε: «Το graphic design αφορά τα θέματα της κουλτούρας, τα κοινωνικά θέματα. Δεν είναι για να πουλάει κάλτσες. Είναι καλό και για να πουλάει κάλτσες, αλλά εκεί που αποδίδει καλύτερα είναι στα κοινωνικά θέματα. Το graphic design είναι ένα ρόπαλο γεμάτο καρφιά – και θέλω να το χρησιμοποιήσω»…

… ο Tartakover όμως λογοκρίθηκε.

Στην αφίσα του, πήρε το εξωφύλλου του διαβατηρίου του παππού του και τύπωσε το παρακάτω στα Αγγλικά: «On October 21, 1938, my grandparents left Vienna, Austria, for Palestine». Η Αυστρία προσαρτήθηκε στη Ναζιστική Γερμανία λίγους μήνες αργότερα. Τα διαβατήρια των David και Rebeka Tartakover φέρουν τη σβάστικα και το γράμμα “J”, με κόκκινο, κάτι που τους χαρακτηρίζει Εβραίους.

p203107s

Το ΙΜΕΠΟ εντυπωσιάστηκε με την αφίσα, αλλά αρνήθηκε να το προβάλει.

Ο Tartakover παρέδωσε τελικά μια εναλλακτική αφίσα. Μοίρασε όμως την πρώτη του αφίσα σαν καρτ ποστάλ στους επισκέπτες της έκθεσης, με την απάντηση του Ζαβού στη άλλη πλευρά.

Ίσως τελικά είμαστε η μόνη χώρα στον κόσμο που διευθυντές, άσχετοι δημοσιουπαλληλίσκοι, καραβανάδες, πολιτικοί και λοιποί άσχετοι και άτεχνοι έχουν λόγο για τα πάντα και – τραγικότερο όλων – μπορούν να λογοκρίνουν την Τέχνη στο όνομα του Υπουργείου Εσωτερικών και στο όνομα της κοινής τάξης. Παρόλα αυτά, η Ελλαδίτσα συνεχίζει να ζεί στο ρυθμό των σκανδάλων, στους αντιτρομοκρατικούς νόμους, στα παραπολιτικά, στις παράγκες παντός είδους και ο Έλληνας, ως παθητικό αυτόματο, συνεχίζει και τραβάει το κουρτινάκι να συμμετάσχει στην δημοκρατική διαδικασία.

Τέλος, η είδηση δεν παίχτηκε σε κανένα κανάλι.

Μας αξίζει ό,τι έχουμε.-